Phát triển và liên kết thị trường nông sản: Cơ sở lý thuyết và thực tiễn ở Việt Nam

Abstract

Bài viết khái quát bốn hướng nghiên cứu thực nghiệm về thị trường nông sản, bao gồm cách tiếp cận theo quá trình phát triển thị trường, theo chức năng, theo thể chế và theo tính cạnh tranh. Các cách tiếp cận này được áp dụng để phân tích, thảo luận và đề xuất cho ba trường hợp nghiên cứu điển hình ở Việt Nam: về ngành rau an toàn, nông sản phẩm ở miền núi (đặc biệt là ngô) và ngành hàng lợn thịt. Bài viết chỉ ra rằng thị trường nông sản ở Việt Nam đang nằm giữa giai đoạn sơ khai và định hình của quá trình phát triển thị trường; đã xuất hiện liên kết phối hợp dọc và ngang trên thị trường nhưng giao dịch trên thị trường chủ yếu dựa trên thể chế trao đổi thị trường không chính thức và vẫn đang tồn tại hành vi giao dịch “cơ hội” thiếu công bằng trên thị trường nông sản; ngoài các tác nhân chính trực tiếp trên kênh marketing, thì các cơ quan Nhà nước phải được xem như là tác nhân chính cung cấp sản phẩm công cộng cho thị trường một cách hiệu quả. Từ khóa: Cạnh tranh, liên kết, nông sản, phát triển, tiếp cận, thị trường.